Nasıl Gözetmen Olabilirim ?

Gözetmenler, motorsporları organizasyonunun temel taşıdır. Yapılan yarışın büyüklüğüne göre, bir yarışmada 20 ile 1300 arasında görevli çalışabilir ve bu görevlilerin büyük çoğunluğunu da gözetmenler oluşturur.

Gözetmen bir yarışmada, yarışmanın kurallara uygun yapılmasını sağlayan, yarışanları idare eden ve aralarındaki farkları ortaya çıkararak değerlendirme yapabilen kişilerdir. Gözetmenler, karar merci değildirler. Yani futboldaki hakemler gibi, sporcuları doğrudan cezalandıramaz veya yarışmanın sonucunu etkileyecek bir karar alamazlar. Ancak gözetmen raporlarına bağlı olarak, Komiserler Kurulu tarafından verilen kararlarla, yüz binlerce dolar harcayan bir takımın yarıştan veya şampiyonadan atılmasına varan sonuçlara ulaşılabilir.

Gözetmenler, amatör ve gönüllü olarak bu sporun içinde bulunsalar da, yapacakları değerlendirmelerde profesyonel olmak durumundadırlar. Bu yüzden çok ciddi bir sorumluluk taşırlar. Kısacası gözetmenlik, TV yayınlarında görüldüğü kadar kolay olmayan veya sadece bayrak sallamayı içermeyen, çok ciddi bir uğraştır.

Gözetmen ne iş yapar?

Gözetmenler, zaman tutma, pist yarışlarında bayrak kullanımı, rallilerde zaman karnesi yazılması, startın verilmesi, finiş ile yarışın bitirilmesi ve en önemlisi, sportif açıdan yarışın güvenliğinin sağlanması gibi görevler yaparlar.Gözetmenler, ilgili branşa bağlı olarak, görev alanlarındaki her türlü sportif olay hakkında rapor tutarlar, bu raporlar ve yaptıkları tespitleri sorumlu oldukları Yarışma Direktörüne bildirirler. Gözetmenler, yarış esnasında, öncelikle kendilerinden sorumlu olan Baş gözetmene, sonra da Direktör veya Direktör Yardımcısına bağlı olarak çalışırlar.

Gözetmende aranan özellikler

Gözetmenler;

• Sakin, bilgili, soğukkanlı, sorumluluk sahibi ve disiplinli olmalıdırlar.
• Yaptıkları işten emin olmalıdırlar.
• Görevlerini yaparlarken üst düzeyde güvenlik tedbirlerini önce kendileri, sonra yaptıkları iş için almak zorundadırlar.
• Daima, yüzlerini gelen yarış trafiğine çevirmek ve izlemekle yükümlüdürler. Birden fazla gözetmen beraber olduğunda, bir gözetmen mutlaka trafiği izlemek ve arkadaşlarını uyarmak mecburiyetindedir.

Gözetmenin Sorumlulukları

• Takımın Yönetilmesi
• Olay ve hadislerin kontrolü
• Gözlemleme
• Haberleşme
• Rapor tutulması

Gözetmenler, Otomobil ve Motorsporlarının vazgeçilmez bir parçası olarak, Otomobil ve Motorsporlarının Tehlikeli olduğunu bilmek zorundadır.

Nasıl gözetmen olunur?

Federasyonumuzun lisanslı gözetmeni olarak, bir yılda onbir ayrı branşta organize edilen yaklaşık 200 Türkiye Şampiyonası ve mahalli şampiyona yarışmalarının yanı sıra Avrupa Kamyon Yarışları, Dünya Rallikros Şampiyonası ve Avrupa Ralli Kupası gibi dev uluslar arası organizasyonlarda, resmi bir görev almak için ilk adımı atmak istiyorsanız, tek yapmanız gereken, ücretsiz olarak düzenlenen Yeni Gözetmen Eğitim Seminerlerine katılmanız yeterli olacak.

Seminerler, her sene, sezon başında (Ocak-Mart ayları arasında) çeşitli illerde düzenlenmektedir. Seminerlerin tarihleri için federasyonun resmi internet sitesinde açıklanmaktadır.

Adayların seminerlere gelirken, yanlarında nüfus kağıdı ve/veya ehliyet fotokopileri ile 2 adet vesikalık fotoğraf ve seminer sonunda yapılacak olan sınavda kullanmak üzere kalem getirmeleri yeterlidir.

Yaklaşık üç saat süren seminerin ardından yapılan test sınavında başarı gösteren adaylar, TOSFED’in D kategorisi lisanslı gözetmeni haline gelecek ve bulundukları şehrin İl Gözetmen Kuruluna bağlı olarak ilgili sezonda yapılan yarışlarda, atama usulüyle görev yapabilecektir.

Tabii ki sadece bir seminere katılarak, ulusal ve uluslar arası yarışlarda görev almak mümkün değildir. Semineri başarıyla tamamlayan D kategorisi Gözetmenlerine, lisans kartları TOSFED tarafından ulaştırılır. Yeni gözetmenlerin, seminerden sonra, yarışlarda görev alabilmeleri için, genelde iki haftada bir, hafta içi ve akşam saatlerinde yapılan İl Gözetmen Kurulu toplantılarına katılmaları gerekir.

Gözetmenlikte, yarışlara ve toplantılara katılım ve süreklilik esastır. Düzenli olarak katılım gösterip, bir sonraki sene terfi seminerlerine katılan adaylar C kategorisine yükselir. Takip eden sene B kategorisine yükselmeyi başaran adaylar, üç sene sonra da A kategorisi gözetmen olabilir.

Gözetmen Olabilme Şartları

Gözetmen olabilmek için aşağıdaki şartlar aranır.

a. En az lise mezunu olmak
b. 18 yaşından küçük olmamak
c. Düzenlenen kurslarda başarılı olmak
d. TOSFED tarafından bir defada altı ay veya daha fazla hak mahrumiyeti veya yarışmalardan men cezası almamış olmak
e. Yabancı uyruklu kişilerin, ikamet izni olması
f. Faal sporcu, takım yöneticisi veya yarış servis görevlisi olmamak

Gözetmenlerin Kademe ve Derecelendirilmesi

Gözetmenlerin kademe ve derecelendirilmeleri aşağıda belirtilmiştir.

a. D kategorisi
b. C kategorisi
c. B kategorisi
d. A kategorisi

D Kategorisi Gözetmen

Gözetmen olabilme şartlarını taşıyan adaylar, TOSFED tarafından açılacak kurslara katılırlar. Kurs sonunda yapılacak yazılı veya uygulamalı sınavlardan geçerli notu alanlara D Gözetmen olarak lisans verilir. Gözetmenler bu kategoride bir yıl görev yaparlar. D Gözetmenler bir yıl boyunca Destek Hizmetleri olarak; kurtarma, yangın, müdahale, güvenlik, organizasyon görevlisi olarak görev alırlar. D Gözetmenler zaman gözetmeni, bayrak gözetmeni, kontrol nokta gözetmeni olarak görev yapamazlar.

C Kategorisi Gözetmen

D Kategorisinde en az bir yıl süreyle görev yapan Gözetmen, Eğitim seminerlerinde başarılı olur ve seminer sonunda yapılan sınavlarda, ilan edilen yeterli notu alırsa, C kategorisi Gözetmen olmaya hak kazanır. C gözetmenler noktalarında zaman gözetmeni, bayrak gözetmeni, kontrol nokta gözetmeni olarak beraberlerinde B gözetmen olmadan görev yapamazlar.

B Kategorisi Gözetmen

C Kategorisinde en az bir sene süreyle görev yapan Gözetmen, Eğitim seminerlerinde başarılı olur ve seminer sonunda yapılan sınavlarda, ilan edilen yeterli notu alırsa, B kategorisi Gözetmen olmaya hak kazanır. Yeterlilik sınavında başarılı olamayanlar ise C kategorisinde görevlerine devam ederler.

A Kategorisi Gözetmen

B kategorisinde en az üç yıl görev yapan Gözetmen, Eğitim seminerlerinde başarılı olur ve seminer sonunda yapılan sınavlarda, ilan edilen yeterlilik notunu alırsa, A kategorisi Gözetmen olmaya hak kazanırlar. A Gözetmenlerin her yıl sınava girmeleri ve ilan edilen yeterli notu almaları gerekir. Yeterli notu alamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Uluslar arası yarışmalarda A lisanslı gözetmenlere öncelik verilir. Ancak tüm yarışmalarda lisans türü her ne olursa olsun tüm görevlerde destek hizmetleri dahil tüm gözetmenler görev alabilirler. A lisansına haiz gözetmeler, kariyerlerine daha sonraki aşamada Üst düzey yönetici olarak devam ederler.

Gözetmen lisansları

Gözetmen Lisansları her sene federasyonca yenilenir. Lisansların yenilenmesi için her sene açılan güncelleme, bilgi tazeleme kurs ve seminerlerine katılmış olmak gereklidir. Bu seminer ve kurslara ancak geçerli mazereti olanlar ( askerlik, sağlık vb. gibi ) katılmadıkları takdirde telafi kurs, seminer ve sınavlarına katılacaklardır.

Gözetmenlere sağlanan olanaklar

Her türlü yarışmada Gözetmenlerin transferleri, konaklamaları ve yiyecekleri organizatör kulüp tarafından karşılanır. Gözetmen yelekleri organizatör tarafından verilir. Gözetmen föyleri, yarışma programı, start listesi ve gerekli telefon listeleri direktör tarafından temin edilir ve dağıtılır.

Telsizler ve gerekli malzemeler (bayrak, kronometre, ışıklı start malzemesi, neticeler panosu, kalem, banner masa, sandalye vs.) organizatör tarafından temin edilir ve sağlam kullanılabilir şekilde imza karşılığı baş gözetmene teslim edilir ve yarışma sonrasında aynı şekilde teslim alınır.

Gözetmenlere, yarışlarda aldıkları görevler karşılığında, Federasyon tarafından belirlenen ve görev yapılan her gün için ödenmesi gereken harcırah ücretler, gözetmenlerin banka hesabına yatırılır.